Προγραμματισμένη αξιόλογη «συζήτηση για την ευρωπαϊκή και ελληνική μουσική» (Πολύτονον και Ένωση Ελλήνων Μουσουργών), Σάββατο 17 Δεκεμβρίου 2011 στο Ξενοδοχείο Χίλτον (6,00μμ Αίθουσα Σαντορίνη).

Με ένα μήνυμα που μου στάλθηκε στο facebook αλλά το οποί από κάποιο άγνωστο χειρισμό μου, διαγράφτηκε, αλλά και εξαφανίστηκε ως δια μαγείας από όλο το διαδίκτυο (δικό μου φταίξιμο;) ο κ. Κωνσταντίνος Α. Λυγνός, συνθέτης και εκδότης του περιοδικού της μουσικής «ΠΟΛΥΤΟΝΟΝ», είχε την καλοσύνη να με ενημερώσει για την παραπάνω δημόσια συζήτηση που γίνεται στα πλαίσια μιας γενικότερης διοργάνωσης συζητήσεων την ίδια ημέρα στο ίδιο ξενοδοχείο, με θέμα «Έλληνας Πολίτης – Ευρωπαίος Πολίτης» (χάθηκε παράλληλα και η δυνατότητα να πατήσω το κατάλληλο πλήκτρο για να ζητήσω να γίνω «φίλος» με τον κ. Λυγνό, ώστε να ενημερώνομαι και για άλλες ανάλογες εκδηλώσεις).

Σε μια δυσμενέστατη για το Έθνος μας αλλά κρισιμότατη για την ύπαρξή μας οικονομική συγκυρία, όπου μεγάλη μερίδα των Ελλήνων αμφισβητεί και ο αν αξίζει τον κόπο και τις θυσίες για να έχουμε σχέσεις με την Ευρώπη και το Ευρώ, έρχεται, ειδικά για τη μουσική μια ευκαιρία για μια συζήτηση σε ένα θέμα που έχει μείνει άλυτο επί αιώνες δηλαδή «ποια είναι η σχέση της ελληνικής μουσικής με την ευρωπαϊκή μουσική» (και φυσικά ποια είναι η «ελληνική» μουσική ή ποια μουσική, βυζαντινή ή δυτική, θεωρείται διάδοχος της Αρχαίας Ελληνικής Μουσικής).

Δεν είμαι σίγουρος ότι θα γίνει διάλογος ή τουλάχιστον θα ενδιαφερθούν να μετάσχουν στην παραπάνω συζήτηση οι κύριοι πολέμιοι της Ευρωπαϊκής Μουσικής, οι βυζαντινολόγοι ή άλλως ψάλτες (ανάλογα με τι ασχολούνται ή πως αυτοαποκαλούνται), οι οποίοι στο κύριο ιστολόγιό τους http://analogion.com/forum/archive/index.php?t-2368.html που τους υποχρεώνει, για να πάρουν πτυχίο βυζαντινής μουσικής, να παρακολουθήσουν και να περάσουν και τα 3 χρόνια της Θεωρίας της Μουσικής και τα οποία είναι συγχρόνως και οι 3 πρώτες τάξεις του Σολφέζ (Α, Β, Γ). Επιχείρημά τους είναι, όπως λένε, ότι «δεν έχει καμία σχέση η βυζαντινή μουσική με τη δυτική μουσική» και ότι «το Σολφέζ τους είναι άχρηστο, επειδή αυτοί τραγουδούν την κλίμακα πιο επιδέξια αφού η βυζαντινή μουσική έχει πολύ περισσότερα και μικρότερα διαστήματα». Είναι ένα επιχείρημα δηλαδή, που βγάζει ως κουτούς τόσο τους Αρχαίους Έλληνες που σπούδαζαν τη Μουσική (την Αποκαλούσαν «Αρμονία») ως μέρος της «Τετρακτίδος» των τεσσάρων δηλαδή συναφών επιστημών, με αποτέλεσμα να δημιουργούν όλα τα επιτεύγματα της πραγματικής αρμονίας που έμειναν απαράμιλλα στο διάβα των αιώνων μέχρι σήμερα, όσο και τα τμήματα μουσικών σπουδών των Πανεπιστημίων μας, που μαθαίνουν παράλληλα όλες τις μουσικές, βυζαντινή, δυτική, ανατολική, λαϊκά κλπ, σαν σύνολο ώστε να προάγει την επιστημονική έρευνα πέραν του τραγουδιού του μπουζουκτζή ή τους ψαλμούς του ψάλτη.

Από προσωπική εμπειρία στις σπουδές της δυτικής και της βυζαντινής μουσικής γνωρίζω ότι στα Ωδεία (δυτικής ή βυζαντινής μουσικής) και στις πάσης φύσεως σχολές ή εκκλησίες όπου διδάσκεται η βυζαντινή μουσική, οι διδάσκοντες προτιμούν να «χορέψουν το Χορό του Ζαλόγγου» και να πεθάνουν, παρά να εμπλακούν σε τέτοιες συζητήσεις, που μπορεί να καταλήξουν στο ότι «υπάρχουν κοινά στοιχεία τόσο στη δυτική όσο και στη βυζαντινή μουσική». Ας μου πει κάποιος πότε οργανώθηκε τέτοια συζήτηση σε κάποιο Ωδείο. Γι’ αυτό και παραξενεύομαι που διοργανώνεται και τέτοια συζήτηση μεθαύριο. Έχω ακούσει και έξω από Ωδεία απόψεις κατά του πιάνου ότι δηλαδή ένας αγόρι που μαθαίνει πιάνο μάλλον δεν θα είναι και πολύ άνδρας». Τέτοια μουσική παιδεία έχουμε.

Αλλά όλα είναι φυσικά επακόλουθα της έλλειψης μουσικής κατεύθυνσης στην Ελλάδα από τότε που έγινε ανεξάρτητο κράτος, οι δε αποκλίσεις προς τη μία κατεύθυνση ή την άλλη (Επτανήσιοι, δημοτική, Γερμανική του Βάγκνερ, Εθνική Σχολή του Μ. Καλομοίρη, ρεμπέτικα, πρωτοποριακή μουσική κλπ) ήταν αποτέλεσμα επιβολής της μιας κοινωνικής ομάδας στην άλλη, είτε από μόνη της είτε με δικτατορία (Μεταξάς που ήθελε να μας μάθει ευρωπαϊκή μουσική) είτε στον εμφύλιο πόλεμο (κάποιοι δεν ήθελαν τα ρεμπέτικα) ή με την επιβολή της αμερικανικής ηγεμονίας μεταπολεμικά στην Ευρώπη αλλά και στην Ελλάδα (αθρόες υποτροφίες για πρωτοποριακή μουσική).

Για να δούμε λοιπόν τι συζήτηση θα γίνει……